Patronka Biegu Konspiracji

Gen. Elżbieta Zawacka

Kurierka i emisariuszka Komendy Głównej ZWZ-AK, jedyna kobieta wśród cichociemnych, a po wojnie pedagog i badaczka historii konspiracji.

Urodzona 19 marca 1909 • Toruń
Zmarła 10 stycznia 2009 • Toruń
Najbardziej znana jako Kurierka KG AK
Stopień Generał brygady (2006)

Biogram

Gen. Elżbieta Zawacka

Elżbieta Zawacka (ps. „Zo”, „Zelma”, „Sulica”) była jedną z kluczowych postaci konspiracyjnej łączności podczas II wojny światowej. W służbie kurierskiej wielokrotnie przekraczała granice, przenosząc meldunki i wiadomości dla Polskiego Państwa Podziemnego. W 1943 r. dotarła do Londynu, zdając relację z sytuacji w okupowanej Polsce, a następnie wróciła do kraju skokiem spadochronowym.

Po wojnie była represjonowana przez władze komunistyczne, a później wróciła do pracy naukowej i dydaktycznej. W Toruniu angażowała się w dokumentowanie historii Armii Krajowej i działalność upamiętniającą (m.in. współtworzenie fundacji gromadzącej archiwalia dotyczące konspiracji i wojennej służby Polek).

Dlaczego patronka Biegu Konspiracji?

  • symbol odwagi, dyskrecji i odpowiedzialności (łączność, misje kurierskie, praca w konspiracji),
  • silny związek z Toruniem - miasto urodzenia, pracy i życia,
  • dziedzictwo edukacyjne: badania, archiwum, popularyzacja historii Polskiego Państwa Podziemnego.

Dziedzictwo i upamiętnienie

Co po sobie zostawiła - i dlaczego jej historia jest nadal żywa.

  • Dokumentowanie dziejów konspiracji i wojennej służby Polek: gromadzenie archiwaliów, inicjatywy edukacyjne i popularyzatorskie.
  • Działalność naukowa i dydaktyczna (Toruń): praca akademicka i badawcza oraz powrót do badań po okresie represji.
  • Uhonorowania i odznaczenia państwowe, w tym Order Orła Białego oraz awans generalski.